Missouri
Missouri, Amerika Birleşik Devletleri'nin Orta Batı bölgesinde, denize kıyısı olmayan bir eyalettir. Yüzölçümü bakımından 21. sırada yer alan eyalet, kuzeyde Iowa, doğuda Illinois, Kentucky ve Tennessee, güneyde Arkansas ve batıda Oklahoma, Kansas ve Nebraska ile sınır komşusudur. Altı milyondan fazla sakiniyle ülkenin en kalabalık 19. eyaletidir. En büyük kentsel alanlar St. Louis, Kansas City, Springfield ve Columbia'dır. Başkenti Jefferson City'dir.
| Missouri | |
|---|---|
 Bayrak  Mühür | |
 | |
| Ülke |  Amerika Birleşik Devletleri |
| Başkent | Jefferson City |
| En büyük şehir | Kansas City |
| İdare | |
| • Vali | Mike Parson (R) |
| • Vali vekili | Mike Kehoe (R) |
| • Üst meclis | Missouri Senatosu |
| • Alt meclis | Missouri Temsilciler Meclisi |
| • Senatörler | Josh Hawley (R) Eric Schmitt (R) |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 180,560 km² |
| • Kara | 179,015 km² (69,118 mil²) |
| Rakım | 244 m |
| En yüksek nokta | 540 m (1.770 ft) |
| En alçak nokta | 70 m (220 ft) |
| Nüfus (2020)[1] | |
| • Toplam | 6.160,281 |
| Zaman dilimi | UTC-06.00 |
| • Yaz (YSU) | UTC-05.00 |
| ISO 3166 kodu | US-MO |
Resmî site mo.gov | |
İnsanlar günümüz Missouri'sinde en az 12.000 yıldır yaşamaktadır. Dokuzuncu yüzyılda ortaya çıkan Mississippian kültürü, 14. yüzyılda gerilemeden önce piramidal ve diğer törensel höyüklerle şehirler inşa etti. 17. yüzyılda Avrupalıların gelmesiyle birlikte bölgede yerli Osage ve Missouria ulusları yaşıyordu. Fransızlar bölgeyi Louisiana'ya dahil ederek Ste. Louis'i kurdular. 1735'te Genevieve ve 1764'te St. Louis kuruldu. Kısa bir İspanyol yönetimi döneminden sonra, Amerika Birleşik Devletleri 1803'te Louisiana Satın Alımı'nın bir parçası olarak Missouri'yi ele geçirdi. Güneydeki dağlık bölgelerden gelen Amerikalılar, verimli tarım ovalarından yararlanarak yeni Missouri Bölgesi'ne akın etti; Missouri, Amerika Birleşik Devletleri'nin batıya doğru genişlemesinde merkezi bir rol oynadı. Missouri, 1820 Missouri Uzlaşması'nın bir parçası olarak köleci bir eyalet olarak kabul edildi. Sınır eyaleti olarak Missouri'nin Amerikan İç Savaşı'ndaki rolü karmaşıktı ve rakip hükümetlere, baskınlara ve gerilla savaşlarına maruz kaldı. Savaştan sonra, hem Büyük St. Louis hem de Kansas City metropol alanı büyük sanayileşme ve iş merkezleri haline geldi.
Bugün eyalet 114 ilçeye ve bağımsız St. Louis şehrine bölünmüştür. Missouri, "Batı'ya Açılan Kapı", "Batı'nın Anası", "Mağara Eyaleti" ve "Bana Göster Eyaleti" olarak adlandırılmıştır. Kültürü, Orta Batı ve Güney Amerika Birleşik Devletleri'nin unsurlarını harmanlamaktadır. Ragtime, Kansas City cazı ve St. Louis blues müzik türlerinin doğum yeridir. Ünlü Kansas City tarzı barbekü ve daha az bilinen St. Louis tarzı barbekü, eyalet genelinde ve ötesinde bulunabilir.
Missouri, bira üretiminin önemli bir merkezidir ve ABD'deki en esnek alkol yasalarından bazılarına sahiptir. Dünyanın en büyük bira üreticisi Anheuser-Busch'a ev sahipliği yapar ve özellikle Missouri Ren bölgesinde Missouri şarabı üretir. Eyaletin büyük şehirlerinin dışında, popüler turistik yerler arasında Ozarks Gölü, Table Rock Gölü ve Branson bulunmaktadır. Eyalette yerleşik en büyük şirketlerden bazıları Cerner, Express Scripts, Monsanto, Emerson Electric, Edward Jones, H&R Block, Wells Fargo Advisors, Centene Corporation ve O'Reilly Auto Parts'tır. Missouri'deki tanınmış üniversiteler arasında Missouri Üniversitesi, Saint Louis Üniversitesi ve St. Louis'deki Washington Üniversitesi bulunmaktadır.
Coğrafya
değiştir
Missouri, yalnızca komşusu Tennessee'ye eşit sekiz farklı eyaletle sınır komşusudur. Missouri, kuzeyde Iowa, doğuda Mississippi Nehri boyunca Illinois, Kentucky ve Tennessee, güneyde Arkansas, batıda Oklahoma, Kansas ve Nebraska ile sınırlıdır. Kuzey ve güney sınırları düz hatlı iken Missouri Bootheel, St. Francis ve Mississippi nehirleri arasında güneye uzanır. En büyük iki nehir, Mississippi (eyaletin doğu sınırını tanımlar) ve Missouri Nehri (eyalet boyunca batıdan doğuya akar), esasen Kansas City ve St. Louis'in en büyük iki metropolünü birbirine bağlar.
2005 yılında Missouri, milli parklarına ve diğer eğlence alanlarına toplam 101.000 akre (410 km2) 16.695.000 ziyaretçi ağırladı ve işletme giderlerinin %26,6'sı olan yıllık 7,41 milyon $ gelir sağladı.[3]
Topografya
değiştir
Missouri Nehri'nin kuzeyinde ve bazı durumlarda hemen güneyinde, Iowa, Nebraska ve Kansas'a kadar uzanan Kuzey ovaları vardır. Burada, bir zamanlar Kanada Kalkanı'ndan Missouri nehri'ne kadar uzanan buzullaşma'dan geriye engebeli tepeler kaldı. Missouri, Mississippi, Missouri ve Meramec nehri boyunca birçok büyük nehir kayalığı vardır. Güney Missouri, Prekambriyen magmatik St. François dağlarını çevreleyen parçalanmış bir plato olan Ozark dağları'na yükselir. Bu bölge aynı zamanda düdenler ve mağaraların oluşumu ile yüksek kireçtaşı içeriği ile tanımlanan karst topoğrafyasına da ev sahipliği yapar.[4]
Kaynakça
değiştir- ^ Bureau, US Census (26 Nisan 2021). "2020 Census Apportionment Results". The United States Census Bureau. 26 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2021.
- ^ "Median Annual Household Income". The Henry J. Kaiser Family Foundation. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2016.
- ^ Almanac of the 50 States (Missouri). Information Publications (Woodside, California). 2008. s. 203.
- ^ "Missouri's Karst Wonderland—Missouri State Parks and Historic Sites, DNR". Mostateparks.com. 6 Haziran 2008. 28 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2010.